Zuidas 1985

Zuidas bestaat 40 jaar. Een eiland dat groeide, glom, en zichzelf soms vergat.

Veertig jaar Zuidas. Het klinkt als een mensenleven. En uiteraard is het dat ook, een leven dat ooit klein begon, stroef, een beetje onbeholpen, en dat in een paar decennia veranderde in een glanzend eiland voor hen die het kunnen betalen.

Ik wandel er soms, met in mijn gedachten bij Dick. Hier heeft hij ook gelopen, gestaan, gewerkt en ook gedacht aan later. Tussen het glas en staal, waar de lucht anders lijkt te ademen. Strakker. Sneller. Alsof elk briesje haast heeft. Mensen lopen hier anders: doelgericht, ritmisch, met stappen die geld lijken te tellen. De koffie is er heter, sterker, vooral ook duurder. En toch voel ik, onder al die snelheid, een soort stilte. Een afstand. Alsof dit stukje Amsterdam boven de grond zweeft, net los van de stad waartoe het zegt te behoren.

Maar Zuidas heeft een verleden. Het begon niet met macht en geld, maar met plannen op papier. Schetsen, ideeën, een visie die groter was dan het land dat er lag. Kantoren moesten er komen, sierlijk en trots. En wonen, later pas, want een wijk wordt niet in één keer geboren. Eerst kwam het werk. Lange dagen, hoge torens, ramen die de zon vingen alsof ze het succes wilden vasthouden. Toen kwamen de mensen die niet alleen wilden werken, maar er ook wilden blijven. Leven boven de metro’s, naast de advocatenkantoren, onder de schaduw van banken en hoofdkantoren.

Een eiland werd het. Niet door water, maar door prijs en status. Door de taal die hier gesproken wordt: targets, deals, rendement. Maar achter die woorden wonen ook gewone levens. Mensen die thuiskomen, schoenen uit, jas aan de kapstok, een plant die water nodig heeft, een stilte die even landt.

En toch blijft het knagen, dat luxe-eilandgevoel. Want wie kan er nu nog echt leven op de Zuidas? Wie wordt er gezien, en wie blijft buiten beeld? Het verleden van dit stuk Amsterdam tekent de toekomst: meer hoogbouw, meer glans, meer ambitie. Maar ook de vraag of hier ooit de warmte van een gewone wijk kan wortelen. Of kinderen er straks op straat spelen zonder dat de wolkenkrabbers hen overschaduwen. Of er plek is voor wie niet rijk is, maar wel mens.

Veertig jaar Zuidas. Een plek die bewondering oproept en vragen. Die glimt en schuurt tegelijk. En terwijl de torens steeds hoger worden, hoop ik dat er ruimte blijft voor wat Amsterdam altijd heeft gedragen: diversiteit, onverwachte ontmoetingen, plekken waar niet geld maar mensen het ritme bepalen.

Misschien groeit de Zuidas ooit uit tot meer dan een eiland. Misschien wordt het toch een wijk. Een echte. Met rafelrandjes, met buurten waar je even blijft staan, waar tijd niet alleen geld is maar ook leven.

Voor nu blijft het dat bijzondere stukje stad waar ik rondloop, kijk en me afvraag: waar gaat dit heen? En waar hoort het eigenlijk bij?

*Ik kom terug*